محمد بن جرير الطبري ( مترجم : بلعمي )
18
تاريخ الطبرى ( تاريخنامه طبرى ) ( فارسي )
* ( كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ 22 : 47 ) * . و اگر خواستى به يك ساعت بيافريدى و ليكن از بهر آن به روزگار آفريد تا بداند كه كار حكيمان به روزگار باشد . و پيغمبر ما عليه السّلام فرمود : * ( العجلة من الشّيطان و التّأنّي من الرّحمن . ) * گفت : شتابزدگى اندر كارها از كار ديو است و آهستگى در كارها از كار خداى عزّ و جلّ است . و قصّهء اين آفريدن به جاى خود گفته آيد . و اما آنچه پرسيدند كه رستخيز كى باشد . جبرئيل عليه السّلام بيامد و آيت بياورد : * ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ [ أَيَّانَ مُرْساها ] قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ [ رَبِّي ] 7 : 187 ) * . و تفسير اين نيز گفته آيد به جايگاه خويش . و امّا آنچه پرسيدند از حديث جابلقا و جابرسا و تارس و تا قيل . گفت اين خلقهايىاند كه خداى عزّ و جلّ ايشان را آفريده است اندر كوه قاف ، و پيغمبر گفت عليه السّلام * ( من يعلم ما بين جابلقا و جابرسا . ) * گفت كه داند كه چيست آنچه ميان جابلقا و جابرسا است . و اين قصّه نيز گفته آيد به جايگاه خويش . و امّا آنچه پرسيدند از حديث مالوف و ماسوخ ، مردم دشتى باشند و وحشى ، و بر تن ايشان موى باشد و پوشش ايشان از گياه بود ، و ايشان به مشرق اندر باشند و مردمان ايشان را بگيرند و بكشند و بخورند . و امّا ماسوخ دوال پاى باشد ، و خلقى باشند بر مثال ديوان . بر مردم آويزند و مردم را بكشند و بخورند . و آدمى بودهاند و ليكن مسخ گشتهاند از بهر آن ايشان را ماسوخ خوانند . امّا آنچه پرسيدند از اصحاب الكهف . پيغمبر عليه السّلام جواب داد و بگفت كه چه مردمان بودند و از كجا بودند و مال ايشان چون بود . اين قصّه نيز به جايگاه خود گفته آيد . و امّا آنچه پرسيدند از اصحاب الاخدود . پيغمبر عليه السّلام جواب داد و حال ايشان بگفت ، و اين قصّه نيز به جايگاه خويش گفته آيد . امّا آنچه پرسيدند كه آهن به دست كه نرم شد چون موم . پيغمبر عليه السّلام گفت آن كس داود بود عليه السّلام كه آهن به دست او نرم شد ، و اين نيز به جايگاه خويش گفته آيد . و امّا آنچه پرسيدند از حديث روح . جبرئيل اين آيت بياورد : * ( وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ من أَمْرِ رَبِّي 17 : 85 ) * . گفت : ترا همى پرسند از روح ، بگوى كه روح از فرمان خداوند من است ، و روح نام جبرئيل است چنان كه گفت عزّ و جلّ : * ( وَإِنَّه لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ ، ) *